Kultuurboeke gewild onder versamelaars, toon veiling

Kom kyk hoe lyk ons Tolhuis, sê trotse span
Mei 19, 2015
’n Hart wat altyd Blou sal klop
Junie 19, 2015

deur Marthinus van Bart

KULTUURGESKIEDENIS

Die titelblad van die eerste van drie boekdele van Kultuurgeskiedenis van die Afrikaner wat van 1945 tot 1950 verskyn het.

Hoe meer pogings in gepolitiseerde kringe aangewend word om die Afrikaners en die Afrikaanse kultuur tot die woestyn van vergetelheid te verban, hoe groter raak die belangstelling in dié kroonwild van die nuwe Suid-Afrika.

Altans, so wil dit voorkom in die geledere van veilinggangers wat al hoe meer belangstelling in publikasies en kultuurvoorwerpe van die Afrikaners toon en ook al hoe groter bedrae daarin belê.

Op die onlangse oudhede- en kunsveiling van Stephan Welz & Co in Sandton, Johannesburg, is byvoorbeeld R2 247 betaal vir drie boekdele van die Kultuurgeskiedenis van die Afrikaner wat onderskeidelik in 1945 , 1947 en 1950 in Kaapstad deur Die Nasionale Pers uitgegee is.

Die redakteurs van hierdie baanbrekerswerk was prof. C.M. van den Heever, gerekende akademikus, skrywer en digter, en prof. Pierre de Villiers Pienaar, taal- en kultuurkundige, skrywer en akademikus wat in fonetiek gespesialiseer het. Hy was die pionier van spraak-taalterapie in Suid-Afrika en stigter van die vakgebied kommunikatiewe patologie.

Daar was altesaam 37 mede-skrywers aan die publikasie. Hulle was almal gerekende skrywers. Die meeste was akademici en leiers in hul onderskeie vakgebiede.

Die herkoms, aard en betrokkenheid van die Afrikanergemeenskap by die ontwikkeling van Suid-Afrika sedert Van Riebeeck word in die werk onder die loep geneem. Die onderwerpe is geskiedenis, genealogie, die kunste, musiek, antropologie en volkskunde, sosiologie, die ekonomie, die natuurwetenskappe, die regte, die medisyne, die opvoedkunde in sy breë verskeidenheid, die teologie, en in die geesteswetenskappe veral die literatuur en poësie, taalkunde, fonetiek en vele meer.

Die boeke gee ʼn sinoptiese beeld van die enorme bydrae wat die Afrikanergemeenskap binne ʼn betreklike kort tydsbestek gelewer het om die beskawing aan die suidpunt van die vasteland tot ʼn aansienlik hoër vlak te neem.

As in ag geneem word dat hierdie bevolkingsgroep oor driehonderd jaar voortdurend teen feodale Nederlandse en Britse onderdrukking met goed en bloed moes veg en stry om nie onder te gaan nie, en dat die groep by die eeuwisseling van die negentiende eeu fisiek byna uitgewis is deur massiewe Britse oorlogsaggressie, is dit wat die Afrikanergemeenskap sedertdien binne minder as vyftig jaar (toe die drie boekdele verskyn het) tot stand gebring het, fenomenaal. Geen ander gemeenskap in Suid-Afrika het naastenby soveel so omvattend in so ʼn kort tydsverloop tot stand gebring nie. Dat hy vandag die sondebok gemaak word van alles wat verkeerd in ʼn land kan loop, is gewoon lasterlik en blatant krimineel.

Die grootste swakheid van hierdie gemeenskap, egter, is dat die oorgrote meerderheid van sy lede self nie kennis neem van wat in eie geledere kultureel-positief verrig is of word nie. Hierdie selfverloëning het selftwyfel tot gevolg en laat die Afrikanergemeenskap in die breë vandag magteloos om die golf van onwaarhede, verdraaiings en gemeenhede wat voortdurend op hom afgeslinger word, doeltreffend af te weer.

Kennis is inderdaad mag, en ʼn algemene gebrek aan kulturele kennis is katastrofies vir die hele gemeenskap. Dit is hoog tyd dat die Afrikaners buite die politiek om weer bestek opneem van die positiewe bydraes wat hulle as gemeenskap en ook as individue tot dusver gelewer het en steeds lewer om van hierdie wye en droewe land ʼn beter woonplek vir almal te maak.

Die drie boekdele van Kultuurgeskiedenis van die Afrikaner is in 1968 hersien en in een bundel heruitgegee. Dit stel ʼn voorbeeld hoe ʼn gemeenskap deur kulturele publikasies hom teen sy vyande kan bemagtig. Die pen is magtiger as die swaard indien dit reg gebruik word.

0 Comments

  1. Gert sê:

    Dankie vir die goeie werk wat julle doen.

Laat 'n boodskap

error: Content is protected !!