Onderhoud van die maand: Chris Chameleon

1) Hoe lyk die toekoms vir Afrikaans oor die algemeen?

Ek kan helaas nie sê dat dit goed lyk nie. Afrikaansonderrig op tersiêre vlak word ernstig bedreig en aanduidings is dat dit in die komende jare sal verdwyn as ’n onderrigtaal.

Wanneer ’n taal se hoëfunksietoepassing uit die prentjie verdwyn, word hy slegs ’n algemene spreektaal wat toenemend die knie buig voor ander, meer suksesvolle tale waarin vooruitgang gestudeer, beplan en uitgevoer word. Die produk van vordering word dan gelewer in die skeppingstaal van die nuwe tegnologie en omdat die tegnologie ’n al groter rol in ons lewens speel, begin ons die taal van die tegnologie praat.

Die onus rus uiteindelik op Afrikaanssprekendes om na hul eie taal om te sien. Dit gebeur egter nie. Ek het self ’n lesing op Stellenbosch bygewoon waar die sogenaamde dubbelmedium-taalbeleid toegepas word. Die les het in Afrikaans begin, na vyf minute het ’n Engelstalige leerling hul hand opgesteek en gevra vir “English please”. Daarna het die les in Engels voortgegaan en nooit weer teruggekeer Afrikaans toe nie. Nie een van die Afrikaanse studente het daarna weer op hul eie taal aanspraak gemaak nie. Dit was ongeveer 5 jaar gelede en ek weet nie wat nou die toedrag van sake is nie, maar dit het destyds ’n groot indruk op my gemaak. ’n Hartseer indruk.

2) Hoekom sing jy in Afrikaans?

Sang is ’n emosionele uitingsvorm en taal is die medium waardeur hierdie emosies na die buitewêreld gevoer word. My emosies word in die klei van Afrikaans in my hart gegiet en dan met die trokkie van Afrikaans by my mond die wêreld ingery en versprei.

3) Wat geniet jy die meeste van jou professie?

Dat ek kan sien ek lig saai. Die blik in mense se oë, na afloop van ’n konsert, straal met lig, ’n goeie wit lig. Dit laat my voel ek maak ’n positiewe bydrae tot die harte van mense.

4) Wat beteken kultuur vir jou?

Ek is maar versigtig met die woord “kultuur”. Kultuur is veranderlik. Kultuur is dinamies en skik na gelang van die vereistes van die tye. Tradisie, daarenteen, is vas. Dit word deur gereelde praktyke verewig en bly relatief onveranderd. Rondom die stam van tradisie is kultuur dan die blare en die blomme wat met jaargetye verander. Die boom behou daarom altyd sy kenmerkende voorkoms, maar is weens die wisselinge in kultuur nooit identies aan sy vorige gestalte nie.

5) Wat is volgens jou is noodsaaklik om Afrikaans lewendig te hou en onder die jeug aan te moedig?

Dit moet gepraat word en waar die keuse bestaan, moet daarop aangedring word. Wat die jeug betref – enigiets wat aan die jeug opgedring word of afgeforseer word, wek dadelik ‘n weersin. Die jeug hou egter daarvan om iets besonder, iets uniek te hê en daardie aspekte van Afrikaans is dalk ’n goeie vertrekpunt. Uiteindelik lei ’n mens deur voorbeeld. Die beste ding wat in Afrikaans vir die jeug kan gebeur, is dat hulle in Afrikaans dinge sien wat tot hulle spreek, vir hulle mooi is, wat hulle nie in die verleentheid stel nie. En daarom is een van die mees doeltreffende maniere om by die jeug ’n koestering na Afrikaans aan te wakker deur goeie ouerskap.

6) Hoekom het jy ingestem om as ambassadeur vir die Afrikaanse Liedjietuin op te tree?

Ek is maar ’n bietjie ydel en kon so ’n groot eer nie van die hand wys nie.

7) Wie is jou gunsteling Afrikaanse skrywer?

NP van Wyk Louw

8) Wat doen jy in jou vrye tyd?

Die veld roep my maar altyd. As ek daar kan wees vir stap of jag of dink of braai of om na my beeste om te sien of net om die natuur te waardeer, is ek op my gelukkigste.

9) Wat is jou gunsteling Afrikaanse kinderliedjie?

Die lappop

10) Wat is jou gunsteling Afrikaanse nagereg?

Melktert

11) Wat is jou gunsteling Afrikaanse sêding of frase?

“Ons is nie hier om sleg te voel nie.” – Hunter Kennedy